W kształtowaniu krajobrazu Trzebońska człowiek uczestniczył już od XII wieku, zwłaszcza poprzez uregulowanie stosunków wodnych pierwotnej krainy bagien. Wynikiem tej działalności jest skomplikowanasieć sztucznych kanałów (na przykład Zlatá stoka, Nová řeka) oraz mnóstwo stawów, które czynią Trzebońsko centrum czeskiej gospodarki rybnej (w sumie 460 stawów). Rozległe zespoły stawów, z wytworzonymi wtórnie zbiorowiskami litoralnymi, stały się lęgowiskiem oraz przystankiem migracyjnym ptactwa wodnego liczącym się w skali Europy. Obszar wyróżnia się bogactwem roślinności bagiennej i wodnej. Do najcenniejszych biotopów Trzebońska należą rozległe torfowiska przejściowe z zachowanymi zbiorowiskami roślinnymi (Pino rotundatae-Sphagnetum) i związaną z nimi fauną bezkręgowców. W dużej części przetrwały także pierwotne meandrujące cieki rzeczne (na przykład Lužnice) z regularnie zalewanymi terasami zalewowymi oraz resztkami lasów łęgowych, a także ekstremalnie suche tereny wydm. Dwa tutejsze mokradła zostały zgłoszone do ochrony międzynarodowej w ramach Konwencji Ramsarskiej Trzebońskie stawy (Třeboňské rybníky) i Trzebońskie torfowiska (Třeboňská rašeliniště).
Obszar ma znaczenie dla ochrony wielu zagrożonych kręgowców, na przykład wydry europejskiej oraz orła bielika. Element naturalny w krajobrazie Trzebońska wiąże się z stosunkowo gęstością zaludnienia oraz zachowaną unikatową architekturą miast historycznych (miejski rezerwat zabytków Trzeboń) oraz wsi. Walory naturalne oraz kulturowe tworzą więc z trzebońska wyjątkowy, w kontekście europejskim, obszar i nadają mu także wysoki potencjał rekreacyjny. Na tym obszarze tradycyjnie skoncentrowano badania ekologii mokradeł (Botanický ústav AV ČR – Instytut Botaniczny), a ostatnio włączono Trzebońsko do międzynarodowej sieci obszarów o długotrwałych badaniach ekologicznych (ILTER).
Podstawowe informacje:
Vyhlášení:
1478
Rozloha:
564 km2
Maloplošná zvláště chráněná území v CHKO:
Na utváření krajiny Třeboňska se člověk podílel již od 12. století, a to zejména úpravami vodních poměrů původní močálovité krajiny, jejichž výsledkem je důmyslná síť umělých stok (například Zlatá stoka, Nová řeka) a množství rybníků, které dělají z Třeboňska centrum českého rybníkářství (celkem 460 rybníků). Rozsáhlé rybniční soustavy s druhotně vytvořenými litorálními společenstvy se staly evropsky významným hnízdištěm i migrační zastávkou vodního ptactva. Oblast vyniká bohatostí mokřadní a vodní veNPR Ruda, foto J. Hlásek (SCHKOT)getace.
Pozostałe dane:
Třeboňsko je jedna z mála CHKO vyhlášených v rovinaté krajině po staletí kultivované člověkem. Přesto se zde zachovaly mimořádně cenné přírodní hodnoty. Na mnoha místech lze dosud hovořit o harmonické krajině, kde jsou lidské aktivity v určité rovnováze s přírodou. Proto je Třeboňsko vyhlášeno i jednou ze šesti českých biosférických rezervací programu Člověk a biosféra (MAB) UNESCO (od roku 1977).